Ang Kalipay sa Ebanghelyo ug ang Simbahan sa mga Kabos

Magbalantayanon nga Pagdasig sa Komperensiya sa mga Katoliko nga mga Obispo sa Pilipinas

Sa paghikyad sa Tuig sa mga Laygo, ato nga madumdoman nato ang mapugsanon nga pagdapit ni Papa Fancisco ngadto sa kasaya sa Ebanghelyo ug sa kasaya sa pagsangyaw sa Ebanghelyo.  Gidapit kita pagbiya sa atong kaguol, sa atong pagkadismaya, ug sa atong pagkawagtang og paglaom sa paagi sa paghikyad alang kanato sa kinabuhi, ug sa pagbalik ngadto sa kasaya. Kitang tanan nangandoy sa kasaya. Naglihok kita alang niini. Apan, sagad sagad napakyas kita pagtinguha niini. Mga bangan kita sa nangabuak nga mga damgo, o mga pasundayaganan sa natuman nga mga damgo, nga nagpahaw-ang kanato. Naghago kita’g maayo, apan  nangapakyas,; nanglimbasog kita apan gibati nato ang kabug-at sa kadismaya. Nangaangin kita og mga katalagman, kinaiyanhon, o hinimo’g tawo, o mga nangaangin sa kaugalingon nato nga kabugnaw atubang sa dili mabangbang nga pag-antos.

Si Papa Francisco nagdapit kanato pagbalik ngadto sa kasaya nga naggikan sa Ebanghelyo ug naggikan sa pagpaambit sa Ebanghelyo. Kana mao ang usa ka kasaya nga wala maggikan ni sa kasingkasing nga maibugon ni sa taphaw nga pag-agpas og kalipayan, ni naggikan sa usa ka nahabolan nga tanlag. Kini hinuon naggikan una ug labaw sa tanan sa usa ka gibag-o nga pagtagbo kang Jesukristo. Kini kasaya nga matuod ug nga lawom nga kinaugalingon dinha sa usa ka kalibotan nga mahuguyon. Nunot niini, usa kini ka kasaya nga dinalian nga nagkinahanglan og pagpaambit karong panahona sa tuma nga kapuno niini, hagit ug kasaya – bisan og unsa pa ang kakuyaw, bisan og unsa pa ang pagyagayaga, bisan og unsa pa ang kamatay. Usa kini ang kasaya sa pagsangyaw sa Evanghelyo: ang kasaya sa pagpaambit kang Jesukristo. Usa ka kasaya nga dili mapugngan, nga dili mahagop, nga dili masumpo, nga dili mabilanggo; tiniman-an kini sa kabuang sa Krus ug naggamot sa kasilak sa Pagkabanhaw.

Pagbalik ngadto kang Jesús

Hinungdanon diha sa pagbalik ngadto sa kasaya ang pagbalik kang Jesukristo. Mga katoliko kita, apan nakaisip tingale kita nga ang kasaya gihanaw ni Jesús ug sa mga sugo niya, mao nisugod kita pag-agpas sa kasaya pagbiya kaniya diha sa usa ka maurugon nga pangseglar nga kabag-ohan.  Si Papa Francisco nagdapit kanato pagtuyok, pagbalik kang Jesús, nga dili lamang bugnaw  nga pag-isip, dili lamang karaan nga panumdoman, dili lamang han-ay sa maayong mga gawi, kon dili ang Dios nga nagtagbo kanato sa Krus, nga uban og gugma, naglili pagtutok sa atong mga kasingkasing, nga nagdawat kanato sa walay pag-agad ug nga lawom nga nagapalihok kanato. Gugma nga nangita g tubag. “Kon imo kining gihimo alang kanako sa   gugma,  Ginuo, unsa may akong nahimo alang kanimo? Unsa may akong ginahimo alang kanimo? Unsa may himuon nako alang kanimo?”[i]

Usa tingale ka tubag mao ang usa ka gimbut-an sa dili na gayod pagbiya sa Ginuo. Ang gimbut-an tingale pagpalabay og labaw ka mahiyasnon nga panahon uban kaniya, pakighinabi nga labaw ka masubayon kaniya, pagkaplag og kahilom pagpaminaw kaniya nga labing suod, “pag-usik og panahon” uban kaniya nga labaw kadaghan, pagsinati nga labaw ka lawom sa kasaya sa pag-ila nga kinaugalingon kaniya, sa matuod nga pagkagiyugyog sa iyang gugma, nga natakdan sa iyang mga bili, nagamhan sa yang mga pagpili, ug tino dinha iyang gugma sa gugma sa Amahan. Kini usa ka tubag nga kinahanglan isipon natong tanan, maobispo ka o mapari, marelihiyuso ka o malaygo, maminyo ka o maulitawo o madalaga ka. Tanan kita sayon ra nga nibiya kang Jesus, ug nilakaw ngadto sa gipanalipdan nga mga natad sa kahupayan, mga halaman sa gigambalay nga pagkatigpakaron-ingnon, kadawo ug katapol, nagkita kita’g kahupay sa taphaw nga mga pangagpas o mabaw nga karelihiyuso nga nagsundog lang sa Ebanghelyo. Mamalik kita kang Jesus, sa iyang Ebanghelyo.

Napugos sa Tanlag sa Pagpaambit

Ang himaya dinha sa sulod sa pagkatagbo kang Jesus nag-aghat kanato sa pagpaambit. Dili mahimo nga nakatagbo kita kang Jesus, ug dayon pagpatipun-og sa kasaya sa mao nga pagtagbo sa kaugalingon. Pagtagbo kang Jesus matuod nga kinaugalingon,  apan hugot nga makapatandog diha sa iyang gugma dili lamang kanako kondili sa tanan nga uban– laygo, relihiyuso, mga pari, mga obispo, mga Katoliko, mga Muslim ug mga Lumad. Kini ang kasaya niining ginasa nga kinaugalingon nga pagtagbo nga nag-aghat sa pagpaambit, pagpagawas sa atong mga natad sa kahupayan, sa atong mga teritoryo, sa atong makapahadlok nga mga kumbento, sa atong giagup-opan nga mga pamasahanan, sa kapoy nga paagi sa panghunahuna aron pagpaambit sa kasaya niadtong naghilak sa pagkinahanglan niini. Kang Papa Franciso, dili kini butang sa pagpili; butang kini sa tanlag.  “Kon may tarong nga makatugaw unta ug makahasol sa atong mga tanlag, kini ang kamatuod nga daghan kaayo sa atong mga igsuon nagapuyo nga walay kusog, kahayag, ug kahupayan nga naggikan sa pagkahigala kang Jesuskristo, nga walay katiligoman sa pagtuo nga magsagang kanila, ug nga walay kahulogan ug kalab-utunon sa kinabuhi” (EG, 49).  Sa pagpanglakaw, sa pagbukas sa mga pultahan sa gugma sa Dios kanila, sa pagpasayon ug dili pagbuutbuot sa grasya kanila, dili unta kita mahadlok alang sa atong kaugalingon kondili mangahadlok kita pagpakyas sa mga nanginahanglan nga gidala ni Jesus kanato. “Labaw kay sa kahadlok sa pagkasaag,” nag-ingon si Papa Franciso, “ang akong paglaom mao nga matandog kita sa kahadlok pagpabilin nga nasira sa mga gambalay nga sayop nagpabati kanato nga hilwas, sa mga gawi nga naghimo seguro, ug sa atong pultahan mga gipanggutom nga si Jesus nag-ingon: ‘Kamoy mopakaon kanila’ (Mc 6:37)” (ibid).

Kakabos Makauulaw Gihapon

Sa kinaugalingon nato nga pagtagbo kang Jeus, nahibalo kita nga kita gipatigbabaw, nahibalo kita nga tibuok katawhan gibayaw diha sa kahalangdon tungod sa mahigugmaon nga pagtutok ni Jesus gikan sa Krus kanatong tanan.  Kinahanglan mgpabilin kita niining mao nga kasaya diha sa “ebanghelikanhon nga pag-aninaw,” ug dili nato tugotan ang atong kaugalingon dniha sa makapalibog nga kalibotan nga mahisalaag sa mga sayop nga mga kalipayan. Samtang mapasalamaton kita nga nag-ila sa mga pag-uswag sa katilingban sa Pilipinas dinha sa mga natad sa sukaranon nga pagtuon, sa panukaran nga kabahin sa ekonomiya, sa paglibasog pagkaplag og kalinaw sa Minadanao,  sa pagbatok sa kadunot, ug sa tanan nga makauulaw nga lapok nga nahukad sa karon dili sumala sa batakan nga balaod nga Priority Development Assistance Fund (PDAF), dili nato matabang ang pag-angkon uban ni Papa Francisco nga kawhaan ug walo ka porsiento sa atong mga tawo [ii] “halos makapuyo adlaw-adlaw.” Ang pinakakabos sa atong mga tawo anaa sa Kinaugalingnon nga Rehiyon nga Muslim sa Minadanao uban sa 46.9% sa mga tawo ubos sa utlanan sa kakabos sa PHP 5,458 pesos/binulan, sa Rehiyon XII uban sa 37.5% ug sa Rehiyon IX uban sa 36.9% sa  mga lumulupyo nga nagapuyo pa gihapon sa tim-os nga kakabos. Wala matak-op ang gintang sa makita sa mga bahandianon ug sa mga kabos: ang pinakasapian nga dies por siento sa atong mga lumulupyo nagkita og napulo ka pilo nga labaw gyod kaayo sa pinakakabos nga diez por siento, uban sa makita sa pinakasapian nga mga banay nga nalupad og layo kaayo sa makita sa pinakakabos.[iii]  Kini mga sumada nga wala pa makalakip sa kagub-anan nga nahimo sa pag-urong sa gubot sa Zamboanga, sa linog sa Bohol, ug sa bagyo nga Yolanda sa Kabisay-an.

Usa kini ka pangkatilingban nga pakaulaw nga dili lamang nato mapakisad-an ang pangamhanan. Kinahanglan makasabot kita  sa atong bahin niini, sa kinaugalingon nato nga kaakohan niini sa atong kinaugalingon nga mga kinabuhi ug gipanagsalohan nga mga  halaman kon kultura, ug mamalik kita ngadto kang Jesus.

Ang Pagtagbo kang Jesus: Gamot sa atong Gugma alang sa mga Kabos

Ang panukaran nga pagtagbo kang Jesus mao ang kinahanglan magtultol sa atong tubag sa mga kabos. Ang mga kabos dili  lamang makipasaysayron nga kaihapan sa taho sa mga datos. Ang mga kabos dili lamang ang mga walay kahibalo, ang mga walay kaligo, ang mga walay pagtuon, ang mga dili baskog, ang mga hubo, ang mga gipahimudsan, ang mga gipatigayon, ug ang mga may sakit nga nagtutok sa atong mga mata aron pag-ila kanila. Sila ang giingon ni Jesus, “Sultihan ko kamo nga sa matag higayon nga maghimo kamo niini alang sa usa sa labing ubos niining akong mga igsoon, gihimo ninyo kini alang kanako!” (cf. Mt. 25:40).  Si Jesûs nagpausa sa mga kabos. Gikan  sa Krus, si Jesûs nagtutok sa atong mga mata ug uban og gugma nagtandog sa  atong mga kasingkasing. Ang iyang gugma mao ang nagtawag sa atong tubag diha sa gugma. Ang iyang gugma  mao ang nagpatugot kanato pag-ila sa kinaugalingon natong mga sayop sa gipanagsalohan natong pagkanasamdan isip katilingban. Ang iyang gugma hilom nga nag-ingon: “Lakaw ug paalim!”

Gikan sa kakabos o kabahandianon sa atong mga kinabuhi ug kinaugalingon nga mga kahimtang, unsaon man nato pagmahal sa isigkaingon? Unsaon man nato kionaugalingon nga pagmahal sa atong mga kabos, sa mga kabos sa Dios? Hinumdom ang mga pulong  sa 1971 nga Sinodo sa mga Obispo, “Ang atong mga kadugtong  sa atong isigkaingon nahigot sa kadugtong sa Dios; ang atong kadugtong sa gugma sa Dios, nga nagluwas kanato pinaagi ni Kristo gipakita nga maliihukon diha sa gugma ug sa pag-alagad sa katawhan. Ang Kristuhanon nga gugma sa silingan ang kaangayan dili mabulag.” (34). Gipangayo ang pagtimbang nga ligdong sa atong mga paagi pagtagad sa mga kabos nga gidala sa Dios kanato – ang atong mga silingan, mga kauban, mga tinun-an, mga namuo, mga parokyano, mga gidumala sa politika – labi na kanus-a kining mao nga mga paagi naghampak dili  lamang sa kinaugalingon nato nga mga kinabuhi kondili sa gipanagsalohan nga kaayohan. Sa mga kabos utangan kita og gugma, sa una nga paghigugma kanato sa Dios. Nagpasabot kana dili lamang og kakamabination. Nagpasabot kana ug kaangayan.

Buhat Batok sa Dili Pagpaapil, Walay Kaangayan, Kakabos  — Kabahin sa Pagsangyaw sa Ebanghelyo

Kon ang Dios nagmahal kanatong tanan, nganong daghan man kaayo ang wala ipaapil? Kon katingalahan kaayo kamabination ang kaangayan sa Dios, nganong daghan man ang naangin sa salbahis nga panglupig? Kon nagmahal pag-ayo kanato ang Dios, nganong daghan man ang naangin sa nagtulod nga kakabos? Walay hingpit nga tubag niinng mao nga mga pangutana. Ang atong pagtuo nagsulti kanato nga ang Dios gugma apan ang Katesismo sa Simbahang Katoliko nag-ingon usab nga ang gugma sa Dios tulukibon. Tino kita nga naghibalo nga samtang nagtugot ang Dios og dagko nga daotan buot usab siya nga magbuntog sa daotan – apan uban lamang sa atong pag-uban paglihok. Buot siya sa atong malihukon nga gugma pagpakita sa iyang gugma. Buot siya pagkuha gikan kanato og gugma pag-atubang niiining tanan nga mga daotan. Sa iingon “diin midaghan ang sala, labaw pang midagaya ang grasya” Rom 5:20.

Sa pagbalik ngadto sa kasaya sa pagsangyaw sa Ebanghelyo, sadya nga nagbalik kita sa halandumon nga mga pulong sa mao gihapon nga Sinodo sa mga Obispo, “Ang buhat alang sa kaangayan ug pagtampo sa pagpausab sa kalibotan hingpit nga nagpakita kanamo isip naglangkob nga kabahin sa pagsangyaw sa Ebanghelyo, o, sa lain nga mga pulong, sa misyon sa Simbahan alang sa katubsanan sa kaliwatan sa tawo ug sa pagpalingkawas gikan sa matag kahimtang nga madaugdaugon” (#6). Walay Kristiyanismo nga walay gugma. Walay gugma nga walay kaangayan. Walay tibuk-anon nga pagsangyaw sa Kristiyanismo nga walay masangputon nga lihok alang sa kaangayan. Ang misyon sa Simbahan sa katubsanan nahigot sa kalingkawasan gikan sa walay kaangayan ug gikan sa pagpanglupig. Niining mao nga kahayag, wala gyoy sayop, nga si Papa Fancisco nag-ingon “Panglakaw kamo!”([iv])

Dili sa Ekonomiya sa Dili Pagpaapil

Isangyaw ang Ebanghelyo dili lamang dinha sa mga pulong, kondili dinha sa buhat nga nagpaabot og kaangayan sa tanan! Ang Ebanghelyo sa gugma sa Dios nga nagtandog tanan ug nagpataas sa tanan.  Walay wala ipaapil niini. Mao nga si Papa Francisco nagpadili sa ekonoiya sa dili pagpaapil. Nag-ingon siya “’Dili ka’” magsagang, mag-agda, magdasig og “ekonomiya sa dili pagpaapil ug walay kasamahan. Kanang ekonomiyaha nagpapatay.” ([v]) Kinahanglan atong sabton unsa ang ekonomiya sa dili pagpaapil alang sa Pilipinas. Usa kini ka ekonomiya nga nagpatagbaw sa mga adunahan nga may mga palasyo, daghan og mga sakyanan, mga yate, helicopters, langyawng mga pagkaon, bantogan nga mga pagtuon, nindot kaayo nga pagkahimo nga mga galamiton, gamhan ug gahom, apan wala nagpaapil sa uban, labi na sa mga kabos, sa masubayon nga pamuo nga nagpatumaw og og labaw sa pagkabuhi lamang, sa palingkawas nga pagtuon, sa labing kubos nga pag-alima, ligdong ug luwas nga pabalay, ug bag-ohay nga mga paagi sa pagpahibalo. Nagpatingob kini sa panghukom dinha sa napahumatang nga krima, ug nagpakunhod sa pagtampo  sa mga kabos niining mao nga mga panghukom sa walay sulod nga kutikuti. Nag-alagad kini sa mga tinguha sa pangglobal nga  krima sa ekonomiya, kay nagpulos man kini sa lokal nga krima, nanalipod kini sa maong mga tnguha pinaagi sa sa politika, sa kasundalohan ug himan sa pahibalo, naghikaw sa boto sa mga kabos nga nagbabag sa ilang mga katungod – bisan sa ilang katungod sa kinabuhi. Mga lumad gitulod gikan sa ilang mga yuta, ang nagdapig kanila gipatay. Sa kasamtangan hinay nga gipatuman ang mga balaod nga gilagda pagtak-op sa gintang sa mga gipaapil ug sa mga wala ipaapil, sa mga adunahan ug mga kabos, sa mga gamhanan ug gikuhaan og gahom, sa mga may balay ug sa mga wala niini[vi] o gipatuman diha sa paglapas.

Dinhi, ang ekonomiya sa dili pagpaapil nakakinabuhi nga makapatay. Niini, namulong si Papa Francisco: “Sa dili masulbad gikan sa gamot ang mga suliran sa mga kabos sa pagsalikway sa tim-os nga kinaugalingnon sa mga merkado ug ang pangagpas sa patigayon ug sa pagbatok sa gambalaynon nga mga hinungdan sa walay kasamahan, walay makaplag nga kasulbaran sa mga suliran sa kalibotan o, bahin niana, sa maskin unsa nga suliran. Ang walay kasamahan gamot sa mga kadaot sa katilingban.

“Ang kahalangdon sa tawo ug ang pag-agpas sa gipanagsalohan nga kaayohan mga kahingawa nga unta maghulma sa tanan nga mga palakaw sa ekonomiya,” bisan og unsa ka “makasamok.”[vii]

Dili sa Pagsimba sa Dios-Dios nga Salapi

Alang kang Papa Francisco kinahanglan mamalik kita kang Jesus. Niini lamang makasabot kita sa gipangayo sa katilingban. Sama sa gugma kinahanglan isalikway nato ang  ekonomiya sa dili pagpaapil, sa kasinatian sa gugma ni Jesús kinahanglan atong isalikway ang nagtulod niini nga yawa, ang pagsimba og dios-dios nga salapi.[viii] “Nakamugna kita og bag-ong mga dios-dios. Ang pagsimba sa karaan nga bulawan nga baka (cf. Ex. 32:1-35) nabalik sa usa ka bag-o ug mangtas nga nawong sa pagsimba sa salapi ug sa diktadura sa dipangtawo nga ekonomiya nga walay matuod nga tawhanon nga tumong” (55). Ang salapi nahimo nga dios-dios kon sa pangagpas  og kinaaugalingn nga kaikag, ang salapi nakapuli sa kinabuhi, nakakuha og dakudako nga panahon sa atong panggugma ug natad sa atong panghunahuna, labaw ka mapangayuon kay sa banay, labaw ka makahupay kay sa mga higala, nagtudlo unsa ang tarong ug unsa ang sayop, makapatulod ngadto sa suok kondili sa kalimot sa kahinungdanon sa Dios, kon makaduso lamang ako sa mga kaikag nako diha sa dili pagpaapil sa uban. Atubangan niining mao nga dios-dios gisakripisyo ang katawhan ug ang Ginuo. Sa giingon sa Dios, “Dili ka magpatay diha sa ekonomiya sa dili pagpaapil!” nag-ingon usab siya, “Atubang nako dili ka magsimba sa salapi nga dios-dios!”

Diha lamang sa gugma ni Jesus makapapahayag kita sa gugma sa Amahan alang sa tanan, makapabalik kita ngadto sa kakaulahian nga tawhanon sa salapi, sa kinauyokan sa pangkaugalingon nga kabtangan. Dili ang katawhan ang nag-alagad sa salapi, konidli ang salapi ang nag-alagad sa katawhan. Hinumdoman nato ang gitudlo nga pangkatilingban sa Simbahan nga Katoliko. Anaay katilingbanon nga prenda sa pangkaugalingon nga kabtangan. Samtang ang Simbahan nag-ila sa kasumala sa lagda sa igo nga salapi ug sa pangkaugalingon nga kabtangan alang sa pagtuman sa gikinahanglan sa kaugalingon ug sa banay, ang kinaugalingon nga kabtangan usa ka “pangkatilingban nga prenda” ug kinahanglan magtampo sa kaayohan sa tanan ([ix]).  Kulang niini, nawagtang ang kalehitimo sa gitigom nga salapi ug kabtangang pangkaugalingon: “Ang katungod pangkaugalingon nga kabtangan anaa sa ubos sa katungod sa gipanagsalohan nga paggamit, sa kamatuod nga mga kabtangan alang sa matag usa (ibid). Kini  gamhanan nga pagtulon-an nga nagdapit og dinalian nga pag-aninaw sa matang sa pagdugtong nato sa salapi ug kabtangan nga pangkaugalingon. Gisukip kini sa panokaran nga ginganlan og “pangtanan nga tumong sa tanang minugna nga kabtangan”([x]), pagtulon-an nga tanang kabtangan nga minugna sa Dios alang sa kaayohan sa tanan. Ang salapi himan. Dilli kini tumong.tin-aw nga dili kini Dios. Ang kadawo usa ka sala.

Ang pagbalik ngadto sa kasaya sa pagtagbo kang Jesus dili makapugos og pagkakabig. Apan nagdapit kini niini.

Mga hagit sa Tuig sa mga Laygo

Ang pagdapit ngadto sa pagkakabig, ang pagbalik ngadto kang Jesús ug ngadto sa kasaya sa pagdala kaniya ngadto sa kalibotan, gipadangat sa tanan nga mga sakop sa Simbahan, lakip na sa mga obispo, pari, ug relihiyuso. Apan sa Tuig sa mga Laygo, diha nga pinatuyo kita nga nag-amgo sa gipakabili nga papel nga gihimo sa mga laygo sa pagsangyaw kang Jesus ug sa pagpabalhin sa atong mga halaman sa Pilipinas sumala sa kasingkasing ni Jesús, nagtugot kanato sa pagdapit lamang sa mga laygo sa dinalian nga lihok sa tulo ka mga natad:

Ang dihadiha nga kaakohan sa mga banay nga Katoliko ilaha sa mga laygo. Tultoli ang atong mga banay balik ngadto kang Jesús!  Dinhi, walay labaw ka dinalian kay nga ang mga ginikanan magpailaila nga katuohan sa ilang mga anak sa mapugsanon nga gugma ni Jesús, ug nga mga bata magkita diha sa mga ginikanan nila isip sumbanan sa tawhanon nga kaayo ug kaakohan nga gitukmod sa gugma ni Jesús. Kristuhanon nga banay dili makalambo nga walay pag-ampo, pagsimba, pag-isig-alagaray, ug walay pag-alagad sa uban. Walay banay nga maKristiyanos nga gipatubo lamang og iglalabay nga pagkaon, binasura nga himan sa pahibalo, ug walay pagbati sa panginahanglan sa uban.

Mga banay nga Katoliko adunay kaakohan alang sa kinabuhi sa katilingban sa Simbahan. Pagpalambigit kamo sa mga parokya sa Simbahan, sa mga pundok sa Simbahan ug sa mga tunghaan sa Simbahan. Ipatino nga dili sila matanggong sa kaugalingon nila, wala makadala sa kinabuhi ni Jesús ngadto niadtong sa atong kalibotan nga labaw nga nanginahanglan kang Jesús. Tabangi nunot ni Papa Francisco pag”Panglakaw!”  Hinumdomi ang hagit ni Papa Francisco sa mga batan-on sa Brazil! ([xi])

Mga Katoliko nga laygo may dinalian nga kaakohan diha sa han-ay sa katilingban, nga layo pa kaayo nga nakab-ot dinhi sa Pilipinas. Pagpahigayon niining mao nga kaakohan, dili lamang kini patultolan sa gitudlo nga pangkatilingban sa Simbahan, kondili ipakatap kini.[xii] Pinaagi sa usa ka pagbalik ngadto kang Jesús kinahanglan magpakiluoy kita sa pagkakabig gikan sa dios-dios sa salapi ug sa gikabuangan nga pangkaugalingon nga kabtangan ug pangkaugalingon nga makita. Sa gugma sa Dios sa tanan, kinahanglan mabakwi nato dili lamang ang atong pagbati sa kaayohan sa tanan, kondili ang atong kaakohan paglihok ug pagkab-ot niini,[xiii] bisan sa kapildihan sa kahayahay o personal  nga bahandi. Kini nagpasabot dili lamang pagbiya sa kadunot nga makauulaw nga nagdaot sa atong kasaysayan, kondili sa pagsagop og makita nga buhat alang sa kaayohan sa tanan. Kini nagpasabot og pagkab-ot sa pagkat-on, pagkuha og mga kahanas, pag-ugmad sa kaalam, ug paghimo og gahi nga mga pagpili nga gipasabot sa gipanagsalohan nga kaayohan. Nagpasabot usab kini sa pag-ila nga mapaubsanon ug pagtahod sa kultura, sa relihiyon, sa pagtuo ug sa pangagpas nga nagkalahi nga iya sa katilingban nga Pilipnhon karon. Ang gipanag-ambitan nga pag-agpas sa gipanagsalohan nga kaayohan pinaagi sa pakighinabi nagalaom alang sa kanunay nga nauswag nga pagtipo sa katiligoman nga tawhanon[xiv] ug kailigoman dinha uban sa kaalirongan”[xv]

SI MARIA, MAGDADALA SA KASAYA SA EBANGHELYO, Inahan sa mga Kabos

Si Papa Francisco nitapos sa iyang apostolikanhon nga pagdasig bahin sa Kasaya sa Pagsangyaw sa Ebanghelyo pagpunting kang Maria, Sumbanan sa Pagsangyaw sa Ebanghelyo. Inahan siya ni Jesús, ngadto kang kinsa mamalik kita. Inahan siya ni Jesús nga  atong gipanag-ambitan uban sa mga nanginahangalan. Ang iyang “urog” sa pagsangyaw sa ebanghelyo sa kamapaubsanon ug sa  kalumo, mga mithi sa malig-on nga wala magkinahanglan og kabos nga pagtagad sa uban aron makabati sila sa kaugalingon nga lig-on.”  Si Maria “nga gidayeg sa Dios kay ‘gipukan niya ang mga hari nga gamhanan gikan sa ilang mga trono,’ ug ‘gipapahawa nga walay dala ang mga dato’ (Lk 1:52-53) usa usab nga nagdala og panimalaynon nga kainit sa atong pag-agpas sa kaangayan” (288). Itugyan nato ang atong kaugalingon kaniya nga pinatuyo nag-ambit sa atong kasaysayan isip Katawhan nga Pilipino. Apan kat-unon nato pag-ingon, “mahitabo unta kanako ang imong gisulti” (Lk 1:38).  Atong pangayuon kaniya pagdala kanato balik sa iyang anak. Pangayuon nato kaniya pagpakita sa  makalingkawas nga nawong sa iyang anak ngadto sa tanan nga naguol sa atong nasod. Mangaliyupo kita kaniya pagpapabalik kanatong tanan sa kasaya sa pagsangyaw sa Ebanghelyo.

Alang sa Komperensiya sa mga Katoliko nga mga Obispo sa Pilipinas


+SOCRATES B. VILLEGAS, D.D.

Archbishop of Lingayen-Dagupan

CBCP President

January 27, 2014

[i] Colloquy, Week I, Exercise 1, Spiritual Exercises of St. Ignatius

[ii] National Statistics Coordination Board (NSCB), 2013.  A family of five can be considered poor if it is earning PHP 5,458 a month or just enough to put food on the table.  The same family has to earn PHP 7,821 if it wants to satisfy other non-food needs such as clothing.

[iii] Family Income and Expenditure Survey, NSCB, 2012

[iv] Francis, ibid., 20-24, 49

[v] Ibid., 53

[vi] E.g.  Comprehensive Agrarian Refrom Program with Extension and Reforms (RA 9700), Indigenous Peoples’ Rights Act (RA 8371), Urban Development and Housing Act (RA 7279), Fisheries Code (RA 8550), Kasambahay Law (RA 10361), magna Carta of Women (RA 9710), Anti-Violence Against Women and Children (RA 9262), Family Courts (RA 8369), Social Reform and Poverty Alleviation (RA 8425).

[vii] Francis, ibid., 202-203.  “How many words prove irksome to this system [economy of exclusion]? It is irksome when the question of ethics is raised, when global solidarity is invoked, when the distribution of goods is mentioned, when reference is made to protecting labor and defending the dignity of the powerless, when allusion is made to a God who demands a commitment to justice…” (203).

[viii] Ibid., 55-56

[ix] John Paul II, Laborem Exercens, 14

[x] John Paul II, Sollicitudo Rei Socialis, 42.  Cf. also: Compendium of the Social Teaching of the Church: “Christian tradition has never recognized the right to private property as absolute and untouchable…” (177).

[xi] Challenging the youth of Brazil on Sept. 20, 1013 to get involved in the Church through living the radical Gospel of Jesus Christ, Pope Francis said, “I want a mess!”

[xii] “…To teach and to spread her social doctrine pertains to the Church’s evangelizing mission and is an essential part of the Christian message, since this doctrine points out the direct consequences of that message in the life of the society and situates daily work and struggles for justice in the context of bearing witness to Christ the Saviour” (Compendium of the Social Teachings of the Catholic Church, 67).

[xiii] ” It is the primary task of the lay faithful, formed in the school of the Gospel, to be directly involved in political and social activity. Hence they need suitable formation in the principles of the Church’s social teaching. (Benedict XVI, Verbum Domini, 100)

[xiv] Cf. “Social Dialogue as a Contribution to Peace,” Evangelii Gaudium, 238-258.

[xv] Cf. Caritas in Veritate: “The way humanity treats the environment influences the way its treats itself and vice versa.  this invites contemporary society to seriously review its life style, which, in many parts of the world, is prone to hedonism and consumerism, regardless of their harmful consequences….” (51).

cbcpnews.com/cbcpnews/?p=30989

Back to: CBCP Documents